
Hoe reageert u wanneer er nieuwe technologie wordt geïntroduceerd in uw werkveld? Autonoom telen gaat over het toepassen van AI om het klimaat, de irrigatie en het energiebeheer in kassen te regelen. Autonoom telen is een snel ontwikkelende nieuwe technologie die een positieve invloed heeft op het dagelijkse werk van steeds meer telers en grote kansen biedt om de opbrengst te verbeteren en risico's te verminderen. Om te weten te komen hoe gewasadviseurs tegen deze ontwikkelingen aankijken, interviewde Blue Radix drie bekende gewasadviseurs: Barend Löbker van Vortus, Poul Erik Lund van Grotek Consulting en Willem Valstar van StarGrow Consultancy, lid van Cropex. Hoe zien zij dit nieuwe datatijdperk? En hoe beïnvloedt het hun werk?
Wat zijn momenteel de grootste uitdagingen voor uw klanten?
Barend (rechts op de foto): “Op dit moment draait alles om energiekosten. Dat is de grootste uitdaging, hoewel die per land verschilt.” Zowel Poul Erik (links op de foto) als Willem (midden op de foto) bevestigen dit: “Klanten zijn op zoek naar manieren om hun gewassen te telen met een lager energieverbruik. Klanten geven steeds duidelijker aan hoeveel energie de teler mag gebruiken om het gewas te beheren. Dat levert uitdagingen op. Te hoge energiekosten leiden anders tot verliesgevende producten. Vooral in de winter”, voegt Willem toe.
Arbeid, arbeidsmanagement en de beschikbaarheid van goede kennis over gewassen vormen een tweede grote uitdaging voor telers kasbezitters. Poul Erik wijst op het gebrek aan kennis en ervaring dat hij waarneemt. “De sector wordt kleiner. De pool van ervaren en bekwame mensen is niet meer zo groot als vroeger. Als een teler vertrekt, heeft dat invloed op de continuïteit. Het bedrijf verliest dan meteen kennis. En kasbedrijven worden steeds groter. Dat betekent dat organisaties moeten transformeren. Ze moeten op een ander niveau gaan werken, professioneler. Vooral als het gaat om arbeidsmanagement.”
De derde uitdaging gaat over telen, de kernactiviteit, de kernprocessen in een kas. Willem en Barend benoemen beiden het belang van plantgezondheid en consistent plaagbeheer. Virussen vragen veel aandacht en hygiëneprotocollen. Barend: “Dit domein is lastig, maar ligt grotendeels binnen de invloed van een teler. De andere 2 uitdagingen hebben een grote impact op de resultaten, maar worden doorgaans niet alleen binnen het domein van de teler opgelost.”
“Uiteindelijk is de grootste uitdaging voor een teler om fouten te voorkomen.”
– Poul Erik Lund –
Wat is de waarde van data voor uw klanten? En in hoeverre omarmen zij data?
Willem: “Kasbedrijven groeien. Er worden kassen gebouwd of bedrijven consolideren. Dit vraagt om een professionelere, gestructureerdere en meer georganiseerde manier van werken. Je kunt niet langer alleen vertrouwen op de ervaring en kennis van een paar medewerkers. Zaken moeten meer datagedreven zijn, en conclusies moeten met data worden onderbouwd.” Poul Erik blikt terug: “We zijn al zo’n 15 jaar bezig met datagedreven telen. Op een andere manier natuurlijk, en niet gedetailleerd genoeg, maar we hadden onze registraties, onze Excel-bestanden.” Barend herkent dit en merkt op dat veel bedrijven wel hun eigen registratieformulieren hebben. Het is moeilijk om zelf een goede tool te bouwen als teler. En er is veel menselijke inspanning en discipline nodig om het te laten werken. Dit is niet toekomstbestendig.”
Wat is er uniek aan Autonomous Growing? En hoe beoordeelt u de ontwikkeling ervan?
De drie gewasadviseurs zijn het hierover eens: Autonomous Growing is niet hetzelfde als datagestuurd telen. Poul Erik: “Datagestuurd telen gaat over registratie, over terugkijken en bevestiging vinden in het verleden. Leren van grafieken en tabellen die het verleden weergeven en daaruit proberen te leren. Maar het is altijd reactief. Het zou proactiever moeten zijn, meer toekomstgericht. Uiteindelijk is de grootste uitdaging voor een teler om fouten te voorkomen. Dat maakt een groot verschil in opbrengst en winstgevendheid. Autonoom telen kan precies dat doen. Het neemt de analyses en intensieve optimalisaties over, berekent instelpunten en voert deze uit, verder dan menselijke mogelijkheden.” Willem bevestigt: “Door fouten te verminderen, denk ik dat autonoom telen een enorm verschil maakt. Het helpt telers de onnodige fouten die dagelijks worden gemaakt telers . Tegenwoordig zien we een achteruitgang in de gezondheid en kwaliteit van planten te laat. Dat kost de kasbezitter geld! algoritmes 24×7 en staan altijd aan, wat een groot voordeel is van deze technologie. Het verminderen van fouten heeft direct een positief effect op de winst. Barend: "De teler die de minste fouten maakt, heeft de beste resultaten." Willem ziet nog meer toegevoegde waarde: "Daarnaast helpt Autonomous Growing ons om meer gedetailleerde inzichten te verkrijgen in manieren om de teeltrecepten en -strategieën voor onze klanten te optimaliseren. De teler kan de strategie verfijnen en op een meer tactisch en strategisch niveau werken, terwijl een dergelijk systeem de uitvoering voor zijn rekening neemt. Dit helpt de teler om effectiever te worden en meer hectares te beheren", aldus Willem.
“Als we niet verder gaan met autonoom telen, zal de sector zijn grenzen bereiken.”
– Barend Löbker –
Wat betekent autonoom telen voor uw rol als gewasadviseur?
Poul Erik ziet de mogelijkheid om op een ander niveau met de teler samen te werken. “Nu hebben we meer tijd om de strategie, de langere termijn en de plant te bespreken. In plaats van de instellingen in de klimaatcomputer, wat nog steeds te tijdrovend en foutgevoelig is. De teler en ik kunnen ons bijvoorbeeld meer richten op de juiste verlichtingsstrategie of de snoeistrategie voor tomaten. En ik krijg meer inzichten op afstand, zodat ik niet meer zo veel hoef te reizen als de afgelopen jaren.” Willem beaamt: “Het helpt ons om aan teeltconcepten te werken. Het ondersteunt de telers geeft hen meer tijd om de hele manier van werken te verbeteren. Ze kunnen meer hectares overzien. Barend concludeert: “Het vervangt zeker geen telers adviseurs. Het helpt hen om meer te bereiken. En wij willen bijdragen aan deze ontwikkeling ten behoeve van onze klanten.”
“Autonoom telen helpt ons om gedetailleerdere inzichten te verkrijgen in manieren om de teeltrecepten en -strategieën voor onze klanten te optimaliseren.”
– Willem Valstar –
Achtergrond Crop Consultants
Poul Erik Lund | mede-eigenaar van Grotek Consulting
Poul Erik is al 10 jaar mede-eigenaar van Grotek Consulting. Hij is voornamelijk tomatenadviseur en werkt in Scandinavië, Polen, Denemarken en Letland. Voordat hij gewasadviseur werd, was Poul Erik hoofdteler productiemanager bij Alfred Pedersen & Søn, waar hij werkzaam was op locaties in Denemarken en Zweden.
Willem Valstar | eigenaar van Stargrow Consultancy, lid van Cropex
Willem is een internationale adviseur op het gebied van tomaten en aubergines. Hij is lid van Cropex, een groep van 15 onafhankelijk werkende gewasadviseurs die marktinformatie en kennis delen. Hij werkt voornamelijk in de Benelux, maar heeft ook klanten verder weg. Willem richt zich vooral op de grotere, vooruitstrevende glastuinbouwbedrijven.
Barend Löbker | directeur en eigenaar van Vortus
Vortus heeft een team van 10 adviseurs die zich bezighouden met alle grotere groentegewassen en sla. De consultants van Vortus zijn actief in Nederland, Duitsland, Europa en Noord-Amerika. Dit jaar viert het bedrijf zijn40-jarig bestaan en is het er trots op voorop te lopen bij nieuwe ontwikkelingen in de glastuinbouw.